Over de dingen die veranderen en de mensen die blijven. De Werkplaatsgemeenschap 1975 - 2016

Op 1 oktober 1975 kwam ik als vijfdejaars student Geschiedenis na een uitgebreide sollicitatieprocedure op de Werkplaats werken. Twaalf werkers hadden hier deel van uitgemaakt. Dit was een uitvloeisel van de democratiseringsbeweging van de 60’er jaren die ook De Werkplaats niet onberoerd had gelaten. Het paste bovendien bij de ‘linkse’ sectie geschiedenis die in haar lessen veel aandacht besteedde aan de revoluties in de 20e eeuw. Deze had haar thuisbasis in de lokalen T12 t/m T14, onderdeel van het ‘Talenblok’ dat tegenover de ingang van de huidige school gelegen was. Het was de tijd dat de werkers iedere 25 minuten van lokaal wisselden en nog tussenuren hadden als de medewerker ziek was.

Als beginnend medewerker stond je er veelal alleen voor. Er waren nog geen uitgebreide introductieprogramma’s en als de deur van het lokaal dicht was moest je maar proberen er het beste van te maken. Bij de meeste nieuwe medewerkers - ook bij mij - gebeurde dat met vallen en opstaan. De lesstof zelf was minder een probleem dan van tevoren gevreesd. In vier jaar studie Geschiedenis bleek toch al veel kennis te zijn opgedaan en een gedegen voorbereiding deed de rest.

De afstemming van de lesstof vond in de sectie plaats, maar ging bijna niet over de vakgrenzen heen. Er waren wel mooie projecten die samen met andere vakken opgezet en uitgevoerd werden. De bekendste daarvan waren het dorps- en stadswijkenproject en de schoolbrede projecten die vanuit de Werkgroep School en Maatschappij werden georganiseerd. Zo heeft de groep ‘Jongeren en politiek’ de Tweede Kamer en het toenmalige Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Cultuur bezocht waar Erica Terpstra staatssecretaris was. Bij de afsluiting van het project heeft zij De Werkplaats bezocht. Op een andere manier wordt aan dit soort thema’s nu ook aandacht besteed: jaarlijks bezoeken teams de Tweede Kamer, spreken met leden van de Tweede Kamer en het VMBO-team gaat zelfs naar Brussel.

Al snel werd ik mentor van een brugklas. Ook toen al hadden we dubbelmentoraten - en dat was maar goed ook, want er was veel te doen. Het aantal huiskamerbijeenkomsten bij ouders thuis en klassenfeestjes was niet gering en bovendien begonnen we de brugklas destijds met een kamp. Later had ik ook als mentor van een Havo 4-klas een kamp. Die kamptraditie is in de loop der jaren verdwenen. In de brugklas is er een introductieactiviteit op school voor in de plaats gekomen en in de bovenbouw zijn de buitenlandse reizen de plaats van de kampen gaan overnemen. In alle afdelingen is inmiddels een mooie traditie opgebouwd en hebben veel werkers een hoogtepunt van hun schoolloopbaan beleefd op de reizen naar de Ardennen, de Harz, Praag/Berlijn, Londen, Rome, Barcelona en Marokko.

Ook muziektheater kent een lange traditie op de Werkplaats, maar met Francine kreeg dat in 1978 een nieuw impuls. Jaarlijks een prachtige eigen productie met Emanuel aanvankelijk als deelnemende werker en later als medewerker steunpilaar van Francine, Hilderie die de kostuums en decors en later ook de teksten verzorgde, en al snel en inmiddels al heel lang Peter voor de muziek. Pas later kwamen hier de Open Podia bij, en nog weer later de Open Podia van de examengroepen. Andere grote activiteiten in het jaar waren de - soms zeer bijzondere - veelal door werkers georganiseerde optredens in de Grote Zaal met Sinterklaas en Kerst. Veel werkers gingen er naar kijken, maar veel anderen wachtten niet meer tot de siësta en stapten al om 12.00 uur op de fiets naar huis. Het mooie van de afgelopen jaren vind ik dat rond Sinterklaas en Kerst in alle teams een gezamenlijke activiteit is. De saamhorigheid tussen de werkers en medewerkers is door het werken in teams en dit soort gezamenlijke activiteiten de afgelopen jaren sterk toegenomen.

Bovengenoemde activiteiten, de siëstacompetities, de excursies van de vakken, de uitjes per mentorgroep en vele andere spontane door medewerkers georganiseerde activiteiten gaven voor de werkers in de jaren voor de nieuwbouw van 2006 kleur aan het jaar. Dat speelden zich verder voor het grootste deel af in de leslokalen, met soms een uitstapje naar de bibliotheek in het hart van het Talenblok of de tussenuren bij Nelis in de kantine - een door veel werkers gewaardeerd en soms ook waardevol tijdverdrijf. In de afgelopen tien jaar zijn daar ongelooflijk veel verschillende activiteiten bijgekomen: maatschappelijke stages, debatwedstrijden, symposia, activiteiten voor het Helen Dowling Instituut, schaatsen en markten voor andere goede doelen, ‘olympische’ sporttoernooien met andere scholen en zo voort. Iedere werker kan de uitdaging vinden die hij zoekt en zo de rugzak vullen die hij met het diploma van school meeneemt.

Ook in de decennia daarvoor hebben veel werkers met een rugzak aan ervaringen De Werkplaats echter verlaten. Veel oud-werkers geven ons dat terug: een WP’er herken je aan het gemak waarmee hij initiatieven neemt en samenwerkt en vaak ook eigenzinnige keuzes maakt. Maar het is mooi als nog meer dan nu al oud-werkers terug de school in komen om die ervaringen met elkaar en met de huidige werkers te delen. De WP oud-werkergemeenschap helpt hierbij, en zal op die manier deel gaan uitmaken van de Werkplaatsgemeenschap zoals we die kennen.

Jos Heuer